Meteen even een opmerking vooraf: Fattaccio napoletano is (nog) niet in het Nederlands vertaald, dus deze leestip is bedoeld voor wie graag boeken in het Italiaans leest. En voor wie van misdaadverhalen houdt. Al is Fattaccio napoletano, het debuut van Alessandra De...
Michelangelo Buonarroti (1475-1564) bereikte wereldfaam met zijn David en met de fresco’s in de Sixtijnse Kapel in Rome. In 2025 is het precies 550 jaar geleden dat hij werd geboren – en dat wordt ook in Nederland gevierd. Van 15 oktober 2025 tot en met 25 januari...
In Italië – vooral in dorpen en kleinere steden – wordt nog vaak contant betaald. Ben je er met vakantie? Let dan eens goed op het wisselgeld dat je krijgt. Anders dan bij ons staat er op de Italiaanse euromunten geen staatshoofd, maar een beroemd kunstwerk of...
Ten zuiden van Pavia, op ongeveer een uur rijden van Milaan, ligt de Oltrepò Pavese: een regio van glooiende heuvels en wijngaarden. In deze mooie, nog redelijk onontdekte streek speelt De wind over het land zich af, de nieuwe roman van auteur Franco Faggiani. Het...
Vanaf donderdag 5 juni in de bioscoop: de Italiaanse film Vittoria. De film vertelt het verhaal van Jasmine en haar man Rino, ouders van drie zoons. Hun gezin lijkt compleet, tot het overlijden van Jasmines vader een diep verlangen naar een dochter bij haar losmaakt....
Het Rijksmuseum Amsterdam heeft de primeur: het enige beeldhouwwerk van Gian Lorenzo Bernini (1598-1680) in Nederland is sinds januari dit jaar in permanent bruikleen gegeven aan het museum. Het gaat om Triton, een terracotta beeld dat de beroemde Italiaanse...
De historische roman Aan deze kant van de rivier is gebaseerd op het ware verhaal van Crespi d’Adda. Het dorp werd eind negentiende eeuw door Cristoforo Crespi opgericht voor de arbeiders in zijn katoenfabriek, en is sinds 1995 Unesco Werelderfgoed. Het project van de...
Een van Italiës literaire klassiekers, Il gattopardo van Giuseppe Tomasi di Lampedusa, is opnieuw verfilmd. In 1963 had de beroemde Italiaanse regisseur Luchino Visconti al een film gebaseerd op de roman, nu is er een miniserie (sinds 5 maart 2025 te zien op Netflix)....
Leestip voor liefhebbers van de bergen: de debuutroman Monte di Neve van Josine Pieters (1972). Het verhaal speelt zich af in de zomer van 1992 in de bergen van de Noord-Italiaanse regio Valle d’Aosta. De plaats, de berghut en de personages zijn fictief, maar wie...
Elk jaar in januari is het tijd voor een bijzonder filmfestival: het Nederlands Silent Film Festival in Eindhoven. Met dit jaar een klein Italiaans tintje. Op zaterdagochtend 18 januari wordt ‘A Santanotte vertoond, een stille film uit 1922 van Elvira Notari. Eerste...
De kunst van Michelangelo, Rafaël, Leonardo Da Vinci en Botticelli bij je thuis, in de vorm van mooie, arbeidsintensieve legpuzzels. ---Michelangelo – Tondo Doni De Tondo Doni van Michelangelo uit 1504, een rond schilderij waarop hij de heilige familie afbeeldde,...
Bijzondere gebouwen genoeg in Turijn. Een opvallende bouwstijl is de barok, met Filippo Juvarra (1678-1736) als belangrijk architect. Hij werkte jarenlang voor het Huis van Savoye en tekende in Turijn en omstreken onder andere voor de Basilica di Superga en de gevel...
Turijn heeft veel musea, zoals het Museo Egiziano, wereldberoemd om zijn enorme collectie Egyptische kunst. De Galleria Sabauda, die zich tegenwoordig in het Palazzo Reale bevindt, met de schilderijencollectie van de Savoyes. En het Museo Nazionale dell’Automobile,...
Eerder schreef vertaalster en Italië-kenner Miriam Bunnik Koffiebars en carabinieri, een boek vol verhalen over Italiaanse fenomenen als – zoals de titel al aangeeft – koffiebars, carabinieri en de Vespa. Nu neemt ze de lezer opnieuw mee door de Laars, maar dan met muziek als thema. Van de uitvinder van het notenschrift en Stradivarius tot opera’s en Italo-disco. Mét Spotify-playlist!
De Palio in Siena is de beroemdste, maar er zijn meer steden in Italië die een Palio vieren. Zoals de Piemontese stad Asti, waar net als in Siena met paarden wordt geracet. En Albenga, in Ligurië, waar het elk jaar in juli één groot middeleeuws feest is in het...
Onlangs verscheen het tweede deel van ‘Terra di Sicilia’ van Mario Giordano, een sprookjesachtige Siciliaanse familiegeschiedenis.
Het is stil op straat in Melezet, een gehucht in de gemeente Bardonecchia in Piemonte. Op een doordeweekse winteravond als deze kom je hier hoogstens iemand tegen die zijn hond uitlaat. Maar wij zijn op weg naar de Cappella della Madonna del Carmine, waar we worden...
Het is een kleurrijk bouwwerk, de Serra Moresca in Rome. Met z’n Moorse decoraties doet het denken aan het Alhambra in Granada, maar dan een heel stuk kleiner. Villa Torlonia, in het noord-oosten van de stad De plantenkas, want dat is het, werd tussen 1839 en 1841...
Online te zien: de mooiste documentaires en documentaireseries over Italiaanse gebeurtenissen en personen. ---Il principe Hoe verder je komt in de documentaire Il principe (drie delen), hoe intrigerender die wordt. De centrale vraag: wat is er precies gebeurd in 1978,...
Nu in de bioscoop: de Italiaanse film Il Colibrì, met in de hoofdrol Pierfrancesco Favino als de arts Marco Carrera. In zijn jeugd brengt Marco de zomers aan de Toscaanse kust door. Daar wordt hij verliefd op de Franse Luisa (Bérénice Bejo). De relatie zet niet door,...
Het wordt een heerlijke filmzomer voor Italië-liefhebbers, met veel Italiaanse films van heel diverse genres. Voor elk wat wils dus. Bioscooptips zomer 2023 ---Astolfo Romantische komedie van regisseur Gianni Di Gregorio, die je kunt kennen van Pranzo di Ferragosto....
De populaire tv-serie Il commissario Ricciardi, die zich afspeelt in Napels, is helaas niet in Nederland te zien. Maar gelukkig kun je wél de boeken lezen waarop de serie gebaseerd is. Toen ik eerder dit jaar in Napels was, besloot ik te beginnen met Il senso del...
De zoektocht naar geluk staat centraal in de roman Terra di Sicilia – De terugkeer van de patriarch van Mario Giordano. Hoofdpersoon Barnaba Carbonaro is in 1880 geboren op Sicilië en groeit daar in armoede op bij zijn moeder Pancrazia. Naast zijn werk op de...
Vierhonderd dukaten. Dat was het bedrag dat Caravaggio in 1607 betaald kreeg voor zijn Zeven werken van barmhartigheid, een smak geld voor die tijd. Het bewuste schilderij is nog altijd te zien op de plek waar het oorspronkelijk voor gemaakt is: de kapel van de Pio...
Nu in de bioscoop: de Italiaanse film L’immensità, die zich afspeelt in het Rome van de jaren zeventig. Daar is de Spaanse Clara (Penélope Cruz) met haar Italiaanse man Felice (Vincenzo Amato) en hun drie kinderen net verhuisd naar een nieuw appartement. Het huwelijk...
In een eerdere blog gaf ik al een overzicht van het online aanbod aan Italiaanse series. Die zijn nog altijd te bekijken, maar dit jaar biedt ook een aantal nieuwe series. Tijd voor een tweede lijstje, van La vita bugiarda degli adulti (foto boven) tot het vervolg op...
8 maart is festa della donna, zoals Internationale Vrouwendag in Italië wordt genoemd. Ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag 2023 zet ik vandaag acht bijzondere Italiaanse vrouwen in de spotlights, uit verschillende vakgebieden. Van de eerste vrouwelijke...
In Piemonte is een mooi initiatief: Chiese a porte aperte, ‘opendeurkerken’. Het gaat om kapellen en kerkjes die je via een app en een QR-code kunt openen en bezoeken. Binnen sieren oude frescoschilderingen de muren. Vaak liggen deze kapellen heel afgelegen en zou het...
Het is een dikke pil, en daarom misschien juist extra geschikt voor lange winteravonden: Leugens en tovenarij (Italiaanse titel: Menzogna e sortilegio) van Elsa Morante. Bijna achthonderd pagina’s lang neemt Morante je mee in de fascinerende familiegeschiedenis van...
Van de installaties van arte povera-kunstenaar Giuseppe Penone in museum Voorlinden tot de ontwerpen van de beroemde couturier Gianni Versace in Groningen. Wat is er eind 2022, begin 2023 aan Italiaanse kunst en cultuur te zien in Nederlandse musea? Op de agenda t/m...
Pompeï en Herculaneum – deze twee Romeinse steden in de buurt van Napels zijn voor altijd verbonden aan de vulkaan Vesuvius. In het jaar 79 na Chr. werden beide steden bij een verwoestende uitbarsting van de vulkaan bedolven onder de as. Dat zowel Pompeï als...
Twee jaar geleden was de Italiaanse schrijver Gianfranco Calligarich redelijk onbekend in Nederland. Tot in 2020 de Nederlandse vertaling van zijn debuutroman De laatste zomer in de stad uitkwam. Een debuutroman die hij al in 1973 had geschreven, maar die nog niet...
In het nieuwe museum Le Gallerie d’Italia – Torino is het project La Grande Fotografia italiana van start gegaan, waarin de grote meesters van de Italiaanse twintigste-eeuwse fotografie in de schijnwerpers staan. Als eerste: fotograaf Lisetta Carmi, die eerder dit...
Pavia ligt zo’n 35 kilometer ten zuiden van Milaan, en is makkelijk bereikbaar met de auto of de trein. Een studentenstad, misschien niet heel groot, maar waar wél veel te zien is. Zoals het Castello Visconteo met binnenin de Musei Civici di Pavia, de overdekte brug...
Met het boek Bittere koffie van Simonetta Agnello Hornby duik je in de recente geschiedenis van Sicilië. De hoofdpersoon is Maria Marra. Aan de hand van haar leven trekken de gebeurtenissen aan het begin van de twintigste eeuw aan je voorbij. Maria is nog maar...
Sinds vorige week staat er een gigantisch beeld tegen de Basilica di San Lorenzo, midden in Florence. Een blote man van ruim vijf meter hoog, gemaakt door de Italiaanse kunstenaar Emanuele Giannelli. Het voorste been gebogen, het achterste gestrekt, de armen naar...
Bij het Rijksmuseum in Amsterdam denk je niet meteen aan Italiaanse kunst. Toch heeft het museum 198 Italiaanse schilderijen in de collectie, daterend van de dertiende tot de negentiende eeuw. Die hangen lang niet allemaal op zaal. Veel van de werken bevinden zich in...
Kapellen vol kleurrijke, levensechte beelden en fresco’s. De Sacri Monti in het noorden van Piemonte en Lombardije zijn bijzondere bedevaartsplaatsen, die sinds 2003 Unesco Werelderfgoed zijn. Sacro monte betekent ‘heilige berg’, en dat is precies de functie ervan –...
Goed nieuws voor liefhebbers van Italiaanse films en tv-series: in juni draaien er twee nieuwe films in de Nederlandse bioscoop én het derde seizoen van De geniale vriendin begint. En, ook leuk: voor beide bioscoopfilms mag ik 2x 2 vrijkaarten weggeven; zie verderop...
Filmtheaters Lumière in Maastricht, Lab111 in Amsterdam en Kino in Rotterdam brengen een hommage aan Monica Vitti. De Italiaanse actrice overleed begin dit jaar op negentigjarige leeftijd. Van zaterdag 21 mei tot eind juni 2022 zijn vier filmklassiekers met Vitti te...
Klederdracht is nog springlevend op Sardinië, het op één (Sicilië) na grootste Italiaanse eiland. Niet zozeer in het dagelijks bestaan, maar wel als het feest is. Zodra er een sagra of festival plaatsvindt, gaan vrouwen én mannen in vol ornaat de straat op. De...
‘Weet je waarom de schilderijen van Rafaël zo beroemd zijn? Omdat hij de werkelijkheid schilderde, de dingen zoals ze echt zijn.’ Deze verkapte boodschap zal het leven bepalen van de vijftienjarige Chiara Guerrasio, de hoofdpersoon van de Italiaanse film A Chiara....
Niet alleen het online aanbod Italiaanse films is groot, er zijn ook heel veel Italiaanse series te zien. En voor elk wat wils. Van de prachtige dramaserie Fedeltà (foto boven) tot politieseries als Il Commissario Maltese en Rocco Schiavone. Italiaanse series online...
De stad Mantova (Mantua) in de Noord-Italiaanse regio Lombardije is beslist de moeite waard om te ontdekken. Ik kwam aan met de trein en liep vanaf het station gemakkelijk de stad in, via de wat ongezellige Via Solferino e San Martino. Deze gaat gelukkig al snel over...
Goed nieuws uit Enschede: de tentoonstelling Artemisia. Vrouw & macht in het Rijksmuseum Twenthe is verlengd tot en met 27 maart 2022. Artemisia Gentileschi leefde van 1593 tot circa 1654 en is als kunstenaar duidelijk beïnvloed door Caravaggio (1571-1610) en zijn...
Bologna staat bekend om zijn torens, maar er is nóg een markant symbool in de stad: de Fontana del Nettuno. Alleen al qua formaat is het een opvallende fontein – op de marmeren basis staat een bronzen standbeeld van Neptunus van ruim drie meter hoog. De ‘Zigánt’ wordt...
Lees jezelf naar Italië, is deze winter mijn motto. Dat moet geen probleem zijn, want ook het afgelopen jaar verschenen er weer veel mooie Italiaanse romans en historische boeken. Zo brengt De boekhandelaar van Florence, waar ik een paar dagen geleden in begonnen ben,...
Het geheim van Michelangelo mag dan een jeugdboek zijn, ook veel volwassenen zullen door het spannende verhaal gegrepen worden. Al in de proloog wordt de toon gezet: Boven het beieren van de kerkklokken in de Sint Pietersbasiliek, die het middaguur sloegen, klonk het...
Aan een afgelegen landweg in Piemonte, tussen de Barolo-wijngaarden, staat een opvallende kapel. Gevel, zijmuren en achterkant zijn beschilderd in contrasterende kleurvlakken. Rood, geel, groen, blauw, paars, oranje. Cappella del Barolo wordt de kapel genoemd, of...
Zin in een Italiaanse film? Het online aanbod is groot, van recente films zoals Il buco en Gli anni più belli (foto boven) tot ‘klassiekers’ als La meglio gioventù uit 2003. Online Italiaanse films Il buco2021In Il buco reconstrueert regisseur Michelangelo Frammartino...
Tre piani is de nieuwe film van de Italiaanse regisseur Nanni Moretti, die eerder films als Mia madre en Caos calmo maakte. Deze keer heeft Moretti een boek van de Israëlische schrijver Eshkol Nevo als uitgangspunt genomen. Hij ‘vertaalde’ het verhaal naar Italië – de...
Het leven van Arturo Gerace, de hoofdpersoon van Het eiland van Arturo, lijkt er een uit een avonturenroman. Hij gaat niet naar school en zwerft hele dagen over het eiland Procida of gaat erop uit in zijn bootje Torpedoboot der Antillen. ’s Avonds leest en droomt hij...
Als je één bezienswaardigheid in Padova (Padua) niet mag missen, is het de Cappella degli Scrovegni. De kapel werd tussen 1303 en 1306 door Giotto volledig beschilderd met fresco’s. Er wordt wel gezegd dat opdrachtgever Enrico Scrovegni met de bouw van de...
Almen, lariksen en gletsjers – net als De acht bergen speelt ook Paolo Cognetti’s nieuwe boek zich af in de Italiaanse Alpen. Het geluk van de wolf, dat op 23 september a.s. verschijnt, is het verhaal van Fausto en Silvia, die elkaar in het bergdorp Fontana Fredda...
Eindelijk kunnen we weer met eigen ogen kunst bekijken. Van de futuristische collectie van het Kröller-Müller Museum in Otterlo tot Artemisia Gentileschi in Enschede: dit is er nu en straks aan Italiaanse kunst te zien in Nederland. (En één uitstapje over de grens,...
Alles is liefde, bij dit beeldje van Amor en Psyche in de Capitolijnse Musea in Rome. Zo teder als Amor het gezicht van zijn geliefde aanraakt. Het topje van zijn middelvinger een beetje gebogen, zijn blik op Psyche gericht, terwijl hij op het punt lijkt te staan om...
Le Sorelle Macaluso is de ontroerende nieuwe film van de Italiaanse filmregisseur en theatermaker Emma Dante. Eerder maakte ze Una via a Palermo, die zich – zoals de naam al aangeeft – bijna geheel afspeelt in één straat in Palermo. Ook met Le Sorelle Macaluso blijft...
Ook leuk voor volwassenen: het kinderboek Verdwaald in Napels. De hoofdpersoon is poes Nola, die allerlei avonturen beleeft in de straten van Napels. Het boek werd geschreven en geïllustreerd door kenners – Iris de Brouwer en Leny Boerstra wonen beiden al jaren in de...
Kunstwerk De extase van Maria MagdalenaGeschilderd door Artemisia Gentileschi (1593 - circa 1654) Periode barokMaakt deel uit van een particuliere collectieGezien bij Caravaggio-Bernini. Barok in Rome in het Rijksmuseum in Amsterdam, maart 2020 Het is een leven...
Bij de Napolitaanse romans van Elena Ferrante kon ik bijna niet stoppen met lezen, zo graag wilde ik weten hoe het verderging met Lila en Lenù. Nu is er een nieuw boek, met veel minder pagina’s, maar dat om een heel ander leestempo vraagt: Toevallige bedenksels....
Bij het Uffizi museum in Florence denk je al snel aan schilderijen. Wereldberoemde werken, zoals De geboorte van Venus door Botticelli en de Tondo Doni van Michelangelo. Maar de vele zalen van het enorme museum herbergen ook beeldhouwkunst. Margherita – die in Rome...
Het Palazzo Strozzi in Florence is voorlopig nog gesloten, maar wie erlangs loopt, kan tóch een blik naar binnen werpen. Niet letterlijk, maar door een installatie van de Franse kunstenaar JR aan de gevel van het palazzo. Met een collage van zwart-witfoto’s heeft hij...
Teylers Museum in Haarlem heeft een grote collectie zeventiende-eeuwse tekeningen. Daar zitten heel wat pareltjes tussen, maar tot nu toe was niet bekend dat er ook twee van Bernini zijn. Van dé Bernini welteverstaan. Gian Lorenzo Bernini (1598-1680), de...
Midden in Rome staat een museum met een grote verzameling Romeinse mozaïeken. Vloermozaïeken van bijna tweeduizend jaar oud, afkomstig uit Romeinse villa’s. Er zijn afbeeldingen van vogels en bloemen, portretten van goden, maar ook mozaïeken met geometrische patronen....
In het noorden van Milaan staan twee woontorens met de toepasselijke naam Il Bosco Verticale, ‘het verticale bos’. Architect Stefano Boeri plantte op de daken en op alle balkons namelijk een enorm aantal bomen en struiken. Alles bij elkaar is de hoeveelheid groen van...
Toscane, Sardinië, Rome, Napels, Venetië – met de nieuwe oogst aan Italiaanse romans en detectives reis je in gedachten half Italië door. Lezen over Italië – verschenen in 2020 --- Wij zijn niet als hagedissen – Erika Bianchi De jonge Zaro Checcacci heeft een...
Zou Livia Drusilla zich in de natuur hebben gewaand in haar kamer vol schilderingen van vogels, fruitbomen en struiken? Livia leefde van 58 v.C. tot 29 n.C. en was als vrouw van keizer Augustus een machtige vrouw in haar tijd. In haar villa bij Prima Porta, even...
De Siciliaanse commissario Montalbano is een politie-inspecteur in de traditie van Maigret, Morse en Frost. Ze nemen het niet zo nauw met de regels van de wet, liggen steeds overhoop met hun superieuren, zijn vaak vrijgezel of wonen in elk geval niet samen, en houden...
Nu te zien in de bioscoop: de nieuwe Pinokkio-film van regisseur Matteo Garrone. Het beroemde verhaal over Pinokkio – of Pinocchio, zoals je zijn naam in het Italiaans schrijft – is al vaker verfilmd. Door acteur Roberto Benigni (La vita è bella) bijvoorbeeld, in...
Het boek Opnieuw het Colosseum voorbij van Tessa Vrijmoed is een portret van Rome, gezien door de ogen van een Nederlandse. Maar dan wel een Nederlandse die er al twaalf jaar woont en de stad tot in alle buitenwijken heeft verkend! Het resultaat van al die jaren...
Palazzolo Acreide is een van de acht beroemde baroksteden in de Val di Noto, een vallei in het zuidoosten van Sicilië. Vanwege hun bijzondere architectuur staan deze steden – Palazzolo Acreide, Catania, Militello Val di Catania, Caltagirone, Noto, Ragusa, Modica en...
De bekendste bouwwerken op Sardinië zijn de mysterieuze nuraghi uit de bronstijd. Maar ook de Romaanse kerken – gebouwd in de elfde en twaalfde eeuw – zijn opvallende verschijningen in het Sardijnse landschap. Nostra Signora di Tergu De eerste Romaanse kerk...
De serie ZeroZeroZero, van dezelfde makers als Gomorra, volgt de reis van een lading cocaïne uit Mexico die verscheept moet worden naar Italië. Het verhaal wordt verteld vanuit de drie verschillende partijen die bij de cokedeal betrokken zijn. Meteen in de eerste...
De roman De menselijke maat van de Italiaanse schrijver Roberto Camurri is zijn debuut, en meteen een voltreffer. Zo’n boek dat je bijna niet weg kunt leggen totdat je het uit hebt. Ik kreeg het aangeraden van mijn vriend Jeroen, die me enthousiast maakte met de...
Dubbel goed nieuws uit het Rijksmuseum in Amsterdam. Niet alleen opent het op 1 juni weer zijn deuren voor het publiek, ook is de tentoonstelling Caravaggio-Bernini. Barok in Rome verlengd tot en met 13 september 2020. Emotie en spektakel De tentoonstelling was nog...
Loop een dagje mee met de bakker en andere inwoners van het oude Rome. Of lees hoe de Via delle Carrozze zijn naam kreeg. Met deze Rome-boeken waan je je even in de imposante hoofdstad van Italië, al is het dan op papier. Lezen over Rome ---Het wit en het purper...
Kunstwerk Vertumnus Geschilderd door Giuseppe Arcimboldo (circa 1527-1593) Periode maniërisme Hangt in Skoklosters Slott, Skokloster, Zweden Een peer als neus, peultjes als oogleden, kersen als lippen. Een maiskolf op de plaats van het linkeroor. Hoe langer je kijkt...
Wat een heerlijk bladerboek! Marie Florence van Es schreef met De smaken van Italië een boek vol weetjes over de Italiaanse keuken. Want anders dan de titel misschien doet vermoeden, is het 288 pagina’s dikke boek geen kookboek. Er staan wel een aantal...
Als kind kon ik uren samen legpuzzels maken met mijn moeder. En toen ik aan het begin van de coronacrisis haar oude puzzel van Burano tevoorschijn haalde, was het alsof de tijd jaren terug was gezet. Extra leuk vanwege de Italiaanse afbeelding, dus ging ik meteen...
We kunnen nu niet naar het theater, de bioscoop of het museum. Maar gelukkig valt er ook online veel te genieten van Italiaanse kunst en cultuur. Zoals de verhalen uit Boccaccio’s Decamerone, die voorgelezen worden door Ramsey Nasr en andere bekende Nederlandse...
Kunstwerk Madonna met kind Geschilderd door Giovanni Bellini (circa 1430-1516) Periode renaissance Hangt in de Pinacoteca di Brera, Milaan Ik werd aangetrokken door de kleuren in dit werk van Giovanni Bellini. Het groene vlak achter Maria, dat afsteekt tegen de...
Kunstwerk Engel (1501) Gemaakt door Rafaël (Raffaello Sanzio) Periode renaissance Afmetingen 31 x 26,5 cm Hangt in de Pinacoteca Tosio Martinengo, Brescia Gezien op 18 maart 2017, In het hart van de Renaissance, Rijksmuseum Twenthe Lange tijd werd gedacht dat dit...
Beeldhouwwerk Pluto en Proserpina Gemaakt door Gian Lorenzo Bernini (1598-1680) Periode barok Staat in de Galleria Borghese in Rome In de zalen van de Galleria Borghese in Rome wordt je blik alle kanten op getrokken. Vloeren, muren en plafonds zijn rijkversierd, en...
Kunstwerk Natura morta Geschilderd door Giorgio Morandi (1890-1964) Gezien bij de tentoonstelling Giorgio Morandi | Bologna, begin 2018 in Museum Belvédère, Heerenveen Wie Giorgio Morandi zegt, zegt stillevens. Zijn inspiratie vond hij gewoon thuis, in alledaagse...
Kunstwerk Het Laatste Avondmaal (Italiaans: Cenacolo) Geschilderd door Andrea del Castagno (1419-1457) Hangt in de Sant’Apollonia, nu een museum, in Florence Lange tijd wisten alleen de nonnen van het Sant’Apollonia-klooster van het bestaan van dit fresco in hun...
Kunstwerk Il mazzo di fiori – La fête (1894) Geschilderd door Federico Zandomeneghi Hangt in Palazzo Te, Mantova In eerste instantie dacht ik even dat ik naar een werk van Renoir of een andere impressionist stond te kijken. Ik was in het Palazzo Te in Mantova...
Kijk je mee naar Italiaanse kunst? Nu we niet meer zelf naar musea kunnen, ‘open’ ik de rubriek Thuismuseum. Met elke dag een Italiaans schilderij, fresco of beeldhouwwerk om thuis op de bank te bekijken. Als eerste: de vaas met bloemen van de schilderende non Orsola...
Bologna staat bekend om z’n torens, maar ook om z’n portici, de bijzondere zuilengalerijen die sinds juli 2021 op de Unesco Werelderfgoedlijst prijken. Wie al eens in Bologna is geweest, heeft ze vast en zeker gezien, want deze overdekte galerijen beslaan bijna...
Vanwege de uitbraak van het coronavirus zijn de musea in Italië en in Nederland tot nader bericht gesloten. Van renaissancekunstenaar Rafaël in Milaan tot ‘schilder van de Parisiennes’ Giuseppe De Nittis in Ferrara. Wat is er in 2020 aan Italiaanse kunst te zien...
Het begon in Florence, ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag op 8 maart. Street artist LeDiesis wilde een ode brengen aan krachtige vrouwen en beeldde acht heldinnen af op gevels in de stad. Van de Heilige Maagd Maria tot Sophia Loren, je herkent de...
Van buiten lijkt het Casina delle Civette wel een Efteling-huisje, van binnen is het een art nouveau-parel vol glas-in-loodramen. Het ligt in het Villa Torlonia-park in het noord-oosten van Rome, en werd tot 1938 bewoond door principe Giovanni Torlonia junior....
De titel van de nieuwe film Martin Eden klinkt niet erg Italiaans. Het script is dan ook geïnspireerd is op de gelijknamige, Engelstalige roman van de Amerikaanse schrijver Jack London. Maar regisseur Pietro Marcello ‘vertaalde’ het verhaal naar Italië en...
Vriendin en Toscane-gids Marina tipt het Museo Horne in Florence, een klein museum waar kunstwerken van Italiaanse meesters als Giotto, Rafaël en Filippino Lippi te zien zijn. Bijzonder, ook al omdat je de werken er in alle rust kunt bekijken, weg van de hectiek. Kom...
Van roman tot kookboek: een Italiaans leeslijstje voor de zomer van 2019. De hoofdpersoon in Sofia draagt altijd zwart van Paolo Cognetti belandt – na een prestigieuze theateropleiding in Rome – als jonge actrice in New York in de hoop ontdekt te worden. Ze...
Gemak dient de mens, zeker de luie mens. Zoals vorige week. Een doordeweekse avond, te laat om nog een film in een bioscoop uit te zoeken, te vroeg om al te gaan slapen. De perfecte avond dus om Picl uit te proberen. Privévoorstelling voor twee Picl is een online...
Een Superwoman-embleem op de borst, en een knipoog. Daaraan herken je de street art van LeDiesis in Florence. De serie Superwomen werd door LeDiesis gelanceerd voor afgelopen 8 maart, Internationale Vrouwendag. Hij of zij (de precieze kunstenaar is niet bekend) koos...
Notti magiche is de nieuwste film van de Italiaanse regisseur Paolo Virzì, die eerder Il capitale umano en La pazza gioia maakte. Deze keer duikt Virzì in het Rome van de jaren tachtig, de tijd van de grote Italiaanse cinema. Notti magiche draait vanaf donderdag 30...
Normaal gesproken bevindt de Annunciata (foto boven) zich in Palermo, maar speciaal voor een tentoonstelling over haar schepper kwam ze naar Milaan. Antonello da Messina maakte het beroemde portret van Maria in 1476. Natuurrampen Het is een van de negentien werken die...
Van Caravaggio en zijn navolgers in Utrecht tot Giorgio de Chirico in Genua. Wat biedt 2019 aan Italiaanse kunst in de Europese musea? t/m 24 maart 2019 – Utrecht, Caravaggio en Europa ● Centraal Museum, UTRECHT 21 feb t/m 2 juni 2019 – Antonello da Messina...
Een heel klein lesje Italiaanse schilderkunst aan de hand van woorden die je tegenkomt in musea in Italië. Van natura morta tot chiaroscuro. natura morta Een natura morta, letterlijk ‘dode natuur’, is een stilleven: een schilderij waarop levenloze voorwerpen zijn...
Het mooiste monument van Florence? Dat is een bijna onmogelijke keuze. Maar als ze écht moet kiezen, is de achthoekige doopkapel misschien wel haar favoriet, vertelt vriendin Marina, die gids is in Toscane. Het Battistero di San Giovanni, zoals de doopkapel in het...
‘Zie je de kleding die ze dragen? Die strookt helemaal niet met de tijd waarin Santa Cecilia leefde, de derde eeuw na Christus,’ zegt de suppoost over het fresco dat we bekijken. Het is het eerste van tien fresco’s die samen het leven van de heilige Cecilia vertellen....
Hij tekende net zo makkelijk het fijnbesneden gezicht van een jonge vrouw (hierboven) als doorleefde en gegroefde koppen. Oud, jong, mooi, lelijk – Leonardo da Vinci zocht in zijn fascinatie voor gezichten de extremen op. Echte emoties Da Vinci, die leefde van 1452...
Een en al kunst en cultuur. Talloze oudheidkundige schatten. En dan hebben we het nog niet eens over de honderden kerken gehad. Waar moet je beginnen als je voor het eerst in Rome bent? Highlights van Rome Pantheon Met het Pantheon heb je meteen een van de...
Je zou er alleen al voor de rust en de stilte naartoe gaan. Villa Necchi Campiglio ligt in het centrum van Milaan, op een kwartier lopen van de Duomo, maar als je in de tuin zit hoor je geen verkeer, niets. Alsof je de hectiek van de stad ver achter je hebt gelaten....
Niet eerder keek ik op één dag zo vaak omhoog als in Mantova (Mantua), een klein maar fijn stadje in het noorden van Italië. Mantova ligt strategisch ingeklemd tussen drie meren. Je eet er tortelli di zucca of pittige mostarda. En de kerken en palazzi van het stadje...
Op tentoonstellingen eerder dit jaar was het werk van Amedeo Modigliani te zien (Londen), van Rafaël (Bergamo), en van Giotto en De Chirico (Catania). Wat biedt de tweede helft van 2018 aan Italiaanse kunst in de Europese musea? Luik: Viva Roma! Het Colosseum, zoals...
Zijn echte naam is Michelangelo Merisi, maar iedereen kent hem als Caravaggio, een afkorting van Michelangelo Merisi da Caravaggio. En juist vanwege die bijnaam werd aangenomen dat de beroemde Italiaanse schilder geboren werd in Caravaggio, een plaats ten zuiden van...
Het is rijkelijk laat, maar nu heb ik dan toch eindelijk het populaire De acht bergen van Paolo Cognetti gelezen. In het Italiaans, met de Nederlandse vertaling van Yond Boeke en Patty Krone ernaast. Dat maakte het wat mij betreft extra leuk, en ook handig: zo kon ik...
Deze boeken maken je verblijf in Rome nóg leuker. Van Paola Soriga’s roman Waar Rome eindigt (ook een leestip voor liefhebbers van Elena Ferrante trouwens!) tot de tien wandelingen door Rome van Italië-kenner en journalist Andrea Vreede. Lezen over Rome: boeken die...
Tientallen werken van Amedeo Modigliani in het Tate Modern in Londen. Het succes van Rafaël geanalyseerd in Bergamo. En zo zijn er dit jaar in Europa nog meer tentoonstellingen met werk van beroemde Italiaanse kunstenaars. Tentoonstellingen in de eerste helft van 2018...
Misschien had de oorbel in Tobias’ oor wel al eerder vraagtekens kunnen oproepen. Toch werd pas in 1948 ontdekt dat onder het zestiende-eeuwse schilderij Tobias en de engel van de Italiaanse renaissancekunstenaar Titiaan een heel ander portret schuilging. Namelijk een...
Het is weliswaar een kopie, maar sinds 2015 kun je een heel stuk dichter bij de Madonnina komen, het goudkleurige Mariabeeld boven op de Dom van Milaan. De kopie staat – in een schaal van 1:1 – in de kathedraal zelf, helemaal achteraan, onder een van de prachtige...
Het is misschien een beetje gek om op vakantie naar Emilia-Romagna – in het noorden van Italië – een boek mee te nemen dat Retour Palermo heet. Een al wat ouder boek ook, geschreven in 2011. Maar het stond al heel lang op mijn nog-te-lezen-lijstje en nu zou ik er...
Marina Mengelberg is gids in Toscane en kent alle ins en outs van de Italiaanse streek waar ze al ruim vijftien jaar woont. Speciaal voor Parliamo italiano deelt ze een aantal Toscaanse verhalen. Deze keer: het portret van een oude man, geschilderd op een dakpan....
Wat de Venus van Botticelli en Stromae gemeen hebben? Ze zijn allebei met een duikbril op in Florence gesignaleerd. Daar leeft namelijk een kunstenaar die onder de naam Blub de straten van de stad versiert met afbeeldingen van kunstwerken of bekende personen, en ze...
Op nog geen veertig kilometer van Rome ligt Tivoli, een stadje dat vooral bekend is vanwege de Romeinse Villa Adriana, het luxueuze buitenverblijf van keizer Hadrianus. Eeuwen later deed kardinaal Ippolito II d’Este het nog eens dunnetjes over met zijn Villa d’Este....
Als gids in Toscane kent de Nederlandse Marina Mengelberg alle ins en outs van de Italiaanse streek waar ze al ruim vijftien jaar woont. Haar rondleidingen brengen haar vaak in Florence, Siena en San Gimignano, maar ook in Montalcino of Pienza. Speciaal voor...
Wie kent ze niet, de engeltjes van Rafaël? Je vindt ze op T-shirts, op kussens, zelfs op het suikerzakje bij je cappuccino. Maar wist je dat de originele engeltjes maar een klein onderdeel zijn van het schilderij waar ze op staan, de Sixtijnse Madonna? Koekblikken op...
De kubussen in zijn beroemde Methamorphosis-werken gaan schijnbaar moeiteloos over in de huizen van het Italiaanse dorpje Atrani. En zo figureert Italië wel vaker in het werk van de Nederlandse kunstenaar en graficus M.C. Escher (1898-1972). Hij woonde er dan ook ruim...
Als je vanaf de Via del Corso, een bekende winkelstraat in Rome, de Via Lata in loopt, zie je ’m al snel aan je rechterhand: il Facchino (foto boven). Hier kun je drinkwater tappen, maar il Facchino is meer dan een simpel fonteintje, het is een van de beroemde...
Waarschijnlijk ken je hem uit La grande bellezza – Toni Servillo. De Italiaanse acteur maakte furore met zijn rol als Jep Gambardella, een man die op z’n 65e terugkijkt op zijn holle bestaan in de jetset-scene van Rome. Maar met evenveel gemak zet Servillo een...
Het zal een beetje van het weer afhangen hoe lang het kunstwerk in Rome te zien zal zijn, maar op een paar jaar kunnen we toch wel rekenen. Triumphs and Laments van de Zuid-Afrikaanse kunstenaar William Kentridge ‘hangt’ namelijk gewoon in de buitenlucht, aan de oever...
‘Silenzio! Silence! Sssttt!’ Elke vijf minuten klinkt door de luidsprekers een indringende stem die de bezoekers van de Basilica di San Francesco in Assisi tot stilte maant. Niet dat die veel lawaai maken; ik vind het juist opvallend rustig, als je ziet hoeveel mensen...
Je kunt het je bijna niet meer voorstellen, maar er is een tijd geweest dat Italië en de Italianen helemaal niet zo populair waren onder Nederlanders. Italianen die in de jaren vijftig en zestig naar Nederland emigreerden, werden vaak met wantrouwen bekeken, herinnert...
Twee borden met ‘hechtingen’, alsof de dokter ze gezet heeft. Cristina, de eigenares van bed & breakfast Poggio Tafuri in Andria (Puglia), waar we de komende twee nachten logeren, laat ons de borden vol trots zien. Ze zijn nog van haar betovergrootouders geweest,...
Zoals de naam Casa sperimentale al aangeeft, was het woonhuis dat architect Giuseppe Perugini eind jaren zestig bouwde in Fregene, niet ver van Rome, een architectonisch experiment. Ruw beton Perugini en zijn gezin – echtgenote Uga De Plaisant en zoon Raynaldo...
Zwart-wit of kleur, realistisch of vervreemdend, lang geleden geschoten of heel recent – de foto’s die de komende maanden te zien zijn in het Palazzo della Ragione in Milaan, kunnen niet méér van elkaar verschillen. Toch is er een gemene deler: stuk voor stuk zijn ze...
Best bijzonder dat er boven dit stukje maar nét het getal vijf kon komen te staan... Voor zo’n grote stad heeft Rome opvallend weinig moderne, 21e-eeuwse architectuurprojecten. Misschien omdat die toch niet kunnen tippen aan al het moois uit de oudheid? Trouwens: als...
Het dorp Bastia Mondovì ligt zo’n zeventig kilometer ten zuiden van Turijn, in de Noord-Italiaanse regio Piemonte, tussen bossen, boerderijen en wijngaarden. Lekker landelijk dus, met veel mogelijkheden om te wandelen en te fietsen. Vriendin Suzanne en haar gezin...
Het is aan zijn weduwe Irma en dochter Giovanna te danken dat de voormalige werkplek van Achille Castiglioni nog altijd te bezichtigen is. De beroemde Italiaanse designer (lamp Arco!) overleed in 2002 op 84-jarige leeftijd, maar alles in zijn Milanese studio staat...
La rossa, la grassa, la dotta – alle bijnamen van Bologna zijn even toepasselijk. La rossa (de rode) vanwege de rode daken, goed te zien als je vanaf de Torre degli Asinelli over de stad uit kijkt. La grassa (de vette) vanwege het typisch Bolognese eten, van...
Met de metro reizen en tegelijkertijd kunst bekijken: het kan in Napels. Verschillende metrostations van de stad zijn vanaf 2001 volledig onder handen genomen door internationaal bekende architecten en kunstenaars. En het leuke is: het enige wat je hoeft te doen om...
Wil je een aantal keer per jaar nieuwe Italië-inspiratie per mail ontvangen? Schrijf je dan nu in voor de Parliamo italiano-post via deze link.